İş Kazası Tazminatı

İş kazası, kişinin çalışma hayatında 5510 sayılı Kanunda sayılan hallerden birinde meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaydır.

5510 sayılı Kanunda sayılan iş kazası halleri ise şunlardır:

• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada
• İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle
• Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda
• Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda
• Sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen kazalar

• Hizmet akdi ile çalışanlar (4/a)
• Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile köy ve mahalle muhtarları (4/b)
• Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinde çalışanlar
• Aday çırak, çırak ve stajyerler
• Ek 9 uncu maddede belirtilen şartlarda ev hizmetlerinde çalışan sigortalılar

Kurumumuzca bir olayın iş kazası olup olmadığının değerlendirilebilmesi için öncelikle iş kazası geçiren kişinin,

• Sigortalı olması,
• Mutlaka bir olay ile karşılaşmış olması,
• Meydana gelen olay nedeniyle bedenen veya ruhen engelli hale gelmesi,

hallerinin bir arada bulunması gerekmektedir.

İş kazası nedeniyle uğranılan ekonomik zararlar, maddi tazminat kapsamında talep edilebilir. Maddi tazminat kalemleri şunlardır:

• Tedavi giderleri
• Geçici iş göremezlik nedeniyle gelir kaybı
• Sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı
• Bakıcı ve bakım giderleri
• Ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı

Maddi tazminatın hesaplanmasında; işçinin yaşı, mesleği, kazanç durumu, kusur oranı ve maluliyet oranı esas alınır. Bu hesaplamalar çoğu zaman bilirkişi raporlarıyla yapılmaktadır.

İş kazası sonucu bedensel bütünlüğü zarar gören işçi veya hayatını kaybeden işçinin yakınları, yaşanan acı ve elem nedeniyle manevi tazminat talep edebilir.

Manevi tazminat, zarar görenin yaşadığı manevi yıkımı tamamen ortadan kaldırmayı değil, hakkaniyete uygun bir tatmin sağlamayı amaçlar. Manevi tazminat miktarı, olayın ağırlığı ve tarafların durumuna göre takdir edilir.

İşveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yükümlüdür. Gerekli önlemlerin alınmaması veya denetim eksikliği nedeniyle meydana gelen iş kazalarında, işveren kusurlu kabul edilir ve tazminat sorumluluğu doğar.

İşverenin kusur oranı, tazminat miktarının belirlenmesinde doğrudan etkilidir.

Geçici iş göremezlik; sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulu raporlarında belirtilen istirahat süresince geçici olarak çalışamama halidir.

Geçici iş göremezlik ödeneği; sosyal sigortacılık bakımından, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigorta kollarından istirahatli bulunan sigortalıya işten kaldığı günler için Kurumca ödenen parasal yardımdır.

İş kazası sonucu ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanma koşulları arasında belli bir sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve yaş gibi faktörler yer almaz. Sigortalılık niteliği devam eden herkes bu haktan yararlanabilir.

Ancak, 4/b sigortalıları ile tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalılarının geçici iş göremezlik ödeneği hakkından yararlanabilmeleri için genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekmektedir.

Sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunan sigortalıya bağlanan gelirdir.

Sürekli iş göremezlik geliri sigortalının;

• Tam iş göremezliği halinde; Günlük kazanç x 30 x %70
• Kısmi iş göremezliği halinde ise Günlük kazanç x 30 x %70 x SİD (sürekli iş göremezlik derecesi)

formüllerine göre hesaplanmaktadır.

Kanuna göre bağlanacak sürekli iş göremezlik geliri;

• Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi,
• Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporun tarihini,

takip eden ay başından başlatılmaktadır.