Boşanma Hukuku

Eşlerden birinin evlilik birliği içerisindeyken diğer eşi aldatması ile açılan özel dava türüdür.

Burada dikkat edilmesi gereken zina eylemi öğrenildikten sonra 6 ay içerisinde ve her halde zina eyleminin yapıldığı tarihten itibaren 5 yıl içerisinde dava edilmelidir.

İlgili maddenin son fıkrasında da belirtildiği üzere affeden tarafın dava hakkı bulunmamaktadır.

Zina hukuki sebebine dayanarak boşanma kararının verilebilmesi için uygulamada aranan belirli şartlar bulunmaktadır.

• Zina fiili evlilik birliği devam ediyorken yapılmalıdır.
• Eşlerden birinin üçüncü bir kişiyle cinsel birliktelik yaşaması gereklidir.
• Aldatılan eş affetmemiş olmalıdır.
• Kanunda zinadan kaynaklı davalardaki sürelere uyulmalıdır.

TMK m. 162 uyarınca eşlerden her biri, diğeri tarafından hayatına kast edilmesi veya pek kötü davranılması ya da ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunulması sebebiyle boşanma davası açabilir.

Bu kanun maddesinde de zina sebebinde olduğu gibi öğrenmeden itibaren 6 ay ve her halde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren 5 yıl içerisinde dava açılmalıdır. Bu süreler içerisinde dava açmayan tarafın dava hakkı düşer.

"Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse, bu eş her zaman boşanma davası açabilir."

Küçük düşürücü suçlar toplum tarafından ahlaki açıdan kabul edilemez bulunan ve failin onurunu zedeleyen suçlardır. Anayasa'nın 76. maddesi, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik gibi suçları küçük düşürücü suç kategorisinde saymıştır.

"Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir."

Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur.

Terk sebebiyle dava açılabilmesi için şu şartların oluşması gereklidir:

• Eşin ortak konutu haklı bir sebep olmadan terk etmesi gerekir.
• Bu durum kesintisiz en az 6 ay sürmeli.
• Terk eden eşe ihtar yapılmalıdır (4. aydan sonra).
• İhtar çekildikten sonra 2 ay geçmelidir.

Yine bilinmelidir ki terke zorlayanın terk davası açma hakkı bulunmamaktadır.

"Eşlerden biri akıl hastası olup da bu yüzden ortak hayat diğer eş için çekilmez hâle gelirse, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmek koşuluyla bu eş boşanma davası açabilir."

Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Bu davanın içeriğine taraflar her türlü uyuşmazlık konusunu dahil edebilir.

Bu dava türünde aranan geçici ve anlık olaylar değildir. Karı-koca ilişkisinin artık çekilmez hale gelmesidir.

Dikkat edilmesi gereken ve boşanmanın gerçekleşmesi için aranan süreklilik ve olayların ağırlığıdır.

"Davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Bununla beraber bu itiraz, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir."

Kendisine dava açılan eş de aynı şekilde karşı dava açarak iddialarını sunabilir.

"Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir."

"Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat isteyebilir.

Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir."

"Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.

Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz."

Dava açıldıktan sonra sonuçlanıncaya kadar eşlerden birinin diğerine ödediği nafakaya "tedbir nafakası" ismi verilmiştir. Bu nafaka dava sonuçlanana kadar ödenmeye devam eder.

Nafaka yükümlüsünün dava sonundan itibaren ödemekle yükümlü olduğu nafakaya yoksulluk nafakası ismi verilmiştir. Yoksulluk nafakası; alanın evlenmesi, evliymiş gibi hayat sürmeye başlaması, yoksulluk durumunun ortadan kalkması halinde kaldırılabilir.

Nafaka yükümlüsünün müşterek çocuklar için ödediği nafaka türüdür.